Home » Pijn op de borst

Pijn op de borst

Pijn op de borst: angina pectoris

Pijn op de borst: angina pectoris - symptomen-hartklachten

Wat is pijn op de borst ofwel angina pectoris? Het hart is een holle spier. Door zich samen te trekken pompt het hart bloed door het lichaam. Het bloed voorziet alle weefsels en organen van het lichaam van voedingsstoffen en zuurstof. Het hart heeft zelf ook bloed nodig en dat krijgt het van de kransslagaderen, die als een soort krans om het hart heen liggen. Bij angina pectoris is vaak een deel van deze kransslagaderen vernauwd door slagaderverkalking. Wanneer deze bloedvaten die het hart van zuurstofrijk bloed voorzien nauwer zijn, stroomt er minder bloed doorheen. Dit vergroot de kans op een zuurstoftekort. Hierdoor ontstaan klachten: aanvalsgewijze (meestal) drukkende pijn op de borst.

Symptomen angina pectoris

Angina pectoris betekent letterlijk 'pijn op de borst' en deze onaangename sensatie ontstaat doordat het hart op dat moment te weinig zuurstof krijgt. Angina pectoris is een onaangenaam of pijnlijk gevoel op de borst dat moeilijk te omschrijven is. De klachten ontstaan over het algemeen bij inspanning (wanneer onder meer het hart meer zuurstof nodig heeft) en een aanval van angina pectoris verdwijnt meestal weer na enkele minuten rust. Langdurig zuurstoftekort kan leiden tot een hartaanval of hartinfarct.

De meest op de voorgrond tredende klacht is pijn op de borst. Veel mensen ervaren dit gevoel niet echt als pijn, maar meer als kramp of een vervelend drukken of beklemmend gevoel midden in de borst, pal achter het borstbeen. Sommige mensen hebben het gevoel alsof er een loden last op hun borst rust. Er kan sprake zijn van uitstralingspijn, meestal naar de onderkaak of de armen (vaak links, maar rechts kan ook, of beide armen) en soms straalt de pijn uit naar de rug of schouderbladen.

De klachten kunnen gepaard gaan met zweten (hevig transpireren) misselijkheid, benauwdheid of vermoeidheid. Vrouwen kunnen andere klachten hebben dan mannen. Vrouwen kunnen last hebben van slecht slapen, duizeligheid en kortademigheid.

Uitlokkende factoren angina pectoris

De klachten bij angina pectoris ontstaan vaak in bepaalde situaties of omstandigheden. Uitlokkende factoren zijn:

  • lichamelijke inspanning (voorbeelden: traplopen, tuinieren, klussen, tegen de wind in fietsen, een sprintje trekken om de trein nog te halen);
  • spanning of emoties (bijvoorbeeld opwinding tijdens een voetbalwedstrijd, verdriet om het verlies van een intimi, nerveus zijn door een ruzie met de buren);
  • bij overgang van warmte naar koude (bijvoorbeeld op een winterse ochtend naar het werk gaan, 's-avonds de hond uitlaten in de kou, etc.);
  • na een copieuze maaltijd (zeen zware maaltijd, zwaar tafelen, bijvoorbeeld in een restaurant).

Oorzaken angina pectoris / pijn op de borst

De oorzaak van angina pectoris is in de meeste gevallen een vernauwing van de kransslagaders op het hart als gevolg van slagaderverkalking of atherosclerose. Dit duidt op een proces waarbij de wand van de slagaderen door verkalking dikker wordt. Deze verdikking kan leiden tot vernauwing en wanneer deze bloedvaten nauwer zijn, stroomt er minder bloed doorheen. Dit vergroot de kans op een zuurstoftekort.

Slagaderverkalking begint waarschijnlijk met minuscule beschadigingen aan de binnenkant van de vaatwand. Deze schade kan onder meer ontstaan door hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte, nicotinedeeltjes (roken) en een verhoogd glucosegehalte (diabetes). Door deze beschadigingen in de vaatwand ontstaan ontstekingsprocessen,en daardoor komt het afweersysteem in actie om de schade te herstellen. Het gevolg is dat er een dikke verharde plek achterblijft in de vaatwand (plaque). In een later stadium wordt er vaak ook kalk in afgezet. Vandaar de naam 'slagaderverkalking'. Bij het ouder worden, neemt het aantal en de grootte van de plaques toe.

Een bijzondere vorm van angina pectoris is Prinzmetal angina pectoris, ook wel 'vaatspasmen' of 'coronair spasmen' genoemd. Hierbij zijn de kransslagaders niet vernauwd. Dit is een zeldzame vorm van angina pectoris die relatief vaak voorkomt bij jonge vrouwen. De klachten ontstaan door vaatspasmen.

Stabiele en instabiele angina pectoris

De klachten ontstaan vaak in bepaalde omstandigheden, zoals inspanning, plotselinge kou of heftige emoties. De klachten volgen vaak ook een vast patroon. Zo ontstaan de klachten vaak op dezelfde plaats op de borst, het voelt telkens hetzelfde aan, etc. De ene aanval van angina pectoris lijkt kortom op de andere. De klachten verdwijnen ook weer vrij snel in rust en je hebt meestal geen dringende medische hulp nodig. Dat wordt 'stabiele angina pectoris' genoemd.

Het kan ook voorkomen dat de aanvallen toenemen of dat de aanvallen langer duren of pijnlijker zijn dan normaal. Wanneer het klachtenpatroon vrij plotseling verandert, kan er sprake zijn van instabiele pectoris. Hierbij wordt de kans op verdere hartproblemen, zoals een hartinfarct, groter. Instabiele angina pectoris kan zich ook uiten doordat de klachten al in rust optreden, dus zonder dat er sprake is van een uitlokkende factor. Vaak gaat dit gepaard met nieuwe klachten, zoals bleek wegtrekken of intens zweten. Het kan ook zijn dat je minder goed reageert op de medicijnen.

Bij instabiele pectoris wordt je altijd zo snel mogelijk verwezen naar de medisch specialist. De klachten kunnen ook dermate ernstig zijn dat er onverwijld medische hulp nodig is. Bel in dat geval 1-1-2. Bel altijd direct 1-1-2:

  • bij een beklemmende, drukkende, benauwende pijn midden op de borst, met uitstralingspijn naar de onderkaak, armen of rug, en die voelt als het strak aantrekken van een band om de borst;
  • als de pijn langer dan 5 minuten aanhoudt in rust;
  • als de pijn gepaard gaat met transpireren en misselijkheid;
  • als de pijn niet vermindert met een spray of tabletje onder de tong voor angina pectoris.


Deze klachten kúnnen wijzen op een hartinfarct.

Diagnose angina pectoris

Pijn op de borst kan een teken zijn dat er iets mis is met het hart, maar het kan ook veroorzaakt worden door een onderliggende aandoening dat niets met het hart te maken heeft. Het gesprek met de huisarts (anamnese) kan al duidelijkheid verschaffen over de mogelijke oorzaak van pijn op de borst. De arts zal een aantal gerichte vragen stellen over je klachten en de omstandigheden waarin deze zich voordoen. Voorts beoordeelt de arts het risico op hart- en vaatziekten. Hij onderzoekt bijvoorbeeld je bloeddruk, het cholesterolgehalte en de hoogte van de bloedsuikerspiegel (glucosegehalte), hij luister naar je hart en longen en hij vraagt of er in je familie mensen zijn die reeds op jonge leeftijd hart- en vaatziekten kregen. Het kan zijn dat de huisarts je verwijst naar de cardioloog.

Aanvullend onderzoek om de diagnose te stellen kan bestaan uit een:

  • ECG (een zogeheten 'hartfilmpje');
  • inspanningsonderzoek (fietstest);
  • echografie;
  • isotopenonderzoek (hetgeen informatie geeft over de activiteit en de doorbloeding van het hart);
  • hartkatheterisatie (waarbij de kransslagaders in beeld worden gebracht om te zien of er vernauwingen zijn);
  • CT-scan.

Behandeling angina pectoris

De behandeling van angina pectoris bestaat in eerste instantie uit een gezonde leefstijl:

  • niet roken;
  • gezond en gevarieerd eten met weinig zout en weinig verzadigd vet en plantaardige vezelrijke voedingsmiddelen als basis (groente, fruit en volkorenboord);
  • streef naar een gezond lichaamsgewicht (of je een gezond gewicht hebt, bepaal je met de Body Mass Index (BMI) en de middelomtrek, lees hier verder);
  • voldoende bewegen (elke dag een half uur matig intensief bewegen);
  • voorkom langdurige en overmatige stress;
  • beperk je alcoholgebruik.


Bij de behandeling van angina pectoris worden altijd medicijnen gebruikt. Er zijn medicijnen om een aanval af te breken (kortwerkende nitraten), om een aanval te voorkómen (een onderhoudsbehandeling met bètablokkers, nitraten en calciumantagonisten) en als voorzorgsmaatregel tegen bloedstolsels (antistollingsmiddelen).

Als een gezonde leefstijl en medicijnen onvoldoende soelaas bieden, dan kan behandeling nodig zijn in de vorm van:

  • Dotter- en stentbehandeling (dotteren). Hierbij wordt de vernauwing ongedaan wordt gemaakt met behulp van een ballonnetje dat in de kransslagader wordt ingebracht. Ter plaatse van de vernauwing wordt het ballonnetje opgeblazen en de plaque wordt hierdoor platgedrukt, zodat de vernauwing wordt opgeheven.
  • Bypass- of omleidingsoperatie. Bij deze operatie wordt een omleiding om de vernauwing in de kransslagader aangelegd. Hiervoor wordt een stukje ader gebruikt uit een ander deel van je lichaam, bijvoorbeeld uit je been. Vaak worden er meerdere omleidingen aangelegd.

 

 

Lees verder



Angina pectoris / pijn op de borst

Startpagina

Startpagina - symptomen-hartklachten

Aandoeningen A-Z symptomen en behandeling

Aandoeningen A-Z symptomen en behandeling - symptomen-hartklachten

Website over aandoeningen en gezondheid